Yarı-Nemli Akdeniz İklimlerinde Çatı Tipi Yağmur Suyu Hasadı Sistemlerinin Çok Yıllı Performans Değerlendirmesi: Türkiye’nin Kadirli İlçesi için 25 Yıllık Tasarım Matrisi Simülasyonu

Öz

Yağmur suyu hasadı (YSH), yağış mevcudiyeti ile su talebi arasındaki güçlü mevsimsel dengesizliklerin yaşandığı bölgelerde, merkezi olmayan bir su temini stratejisi olarak yeniden ilgi görmektedir. Bu çalışma, yarı-nemli Akdeniz iklimini temsil eden Kadirli ilçesinde, Türkiye, hane ölçekli çatı tipi YSH sistemleri için 25 yıllık (2000–2024) kapsamlı bir simülasyon çerçevesi geliştirmektedir. Günlük meteorolojik girdiler, NASA POWER veri tabanından sağlanmış olup yağış, sıcaklık, bağıl nem, radyasyon ve rüzgâr hızını kapsamaktadır. 0–30 m³ (0,5 m³ artımlı) depo hacimleri ve 0–2 mm ilk yıkama derinliklerinden oluşan bir tasarım matrisi değerlendirilmiştir. Talep, günlük referans evapotranspirasyon (ET₀) ile orantılı olacak şekilde α = 100 L/mm katsayısı kullanılarak hesaplanmış ve gerçekçi hane eşdeğeri günlük talepler elde edilmiştir. Sistem performansı, hacimsel güvenilirlik (Rv), gün bazlı güvenilirlik (Rd) ve taşma oranı ile değerlendirilmiştir. Günlük yağış istatistikleri yüksek değişkenlik (CV>2,6), güçlü pozitif çarpıklık (≈4,5) ve aşırı basıklık (≈29) göstermiştir; bu da YSH sistemlerinin uzun kurak dönemlerle birlikte ani ve yoğun yağış olaylarıyla başa çıkmak zorunda olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, Kadirli’de YSH’nin esasen arz kısıtlı olduğunu doğrulamış; 100 m² çatı alanında maksimum hacimsel güvenilirlik ~0,28 olarak bulunmuş ve depo hacmindeki artışlara rağmen bu sınır aşılmamıştır. Açıklar yaz sonu (Ağustos–Ekim) döneminde yoğunlaşırken, taşma esasen kış aylarında görülmektedir. Pareto analizleri, 15–20 m³ üzerindeki tank hacimlerinde azalan getiriler göstererek bu iklimde aşırı büyük tankların verimsiz olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışma, uzun dönemli ve iklim uyumlu YSH değerlendirmesi için tekrarlanabilir, uydu verisine dayalı bir metodoloji sunmakta ve YSH’nin bağımsız bir çözümden ziyade tamamlayıcı bir su kaynağı olarak önemini vurgulamaktadır. Yöntem, mevsimsel su kıtlığı yaşayan diğer Akdeniz kentlerine de uygulanabilir.